Program interdyscyplinarnej konferencji naukowej ‘Hand made. Praca rąk w postindustrialnej rzeczywistości’.

Środa 25.11.

15.30 – 19.00 SESJA I: HAND MADE/DESIGN/SZTUKA

Marek Krajewski (Instytut Socjologii, UAM) Praca rąk we współczesnej sztuce. Manualność jako metafora.

Waldemar Rapior (Instytut Socjologii, UAM) Design i hand made. Taktyczne miksowanie świata.

Monika Rosińska (Instytut Socjologii, UAM) From jeans to genes. Narracja projektantów przedmiotów      użytkowych o “naturze” designu oraz jego społecznych kontekstach.

16.30 – 17.00 – dyskusja

17.00 – 17.15 – przerwa na kawę

Paweł Grobelny (magazyn 2+3D) Hand made – różne oblicza we współczesnym dizajnie.

Sławomir Budaj Styl życia Hand made jako forma samorealizacji – (od majsterkowania do wzorniczego podziemia).

Witold Przewoźny (Muzeum Narodowe w  Poznaniu)  W  kręgu  polskiego  folk designu  – Warsztaty  Krakowskie  i  Polska  Sztuka  Stosowana.

18.15 – 18.45 – dyskusja

19.00 – kolacja

Czwartek 26.11.

10.00 – 14.00 – SESJA II:  SYSTEMOWY CIEŃ HAND MADE’U

Jan Sowa (Katedra Kultury Współczesnej, UJ) Praca niewidzialnych rąk i niewidzialna praca rąk. Kilka uwag na marginesie teorii pracy niematerialnej Antonia Negri’ego i Michaela Hardta.

Michał Michalski (Instytut Kulturoznawstwa, UAM) Praca rąk w (niewidzialnych) rękach rynku, czyli o rynkowych problemach człowieka pracującego.

Rafał Drozdowski (Instytut Socjologii, UAM) Kultura hand made jako kultura nie-alternatywna.

11.00 – 11.30 – dyskusja

11.30 – 12.00 – przerwa na kawę

Maja Brzozowska-Brywczyńska (Instytut Socjologii, UAM) Poor chic. Gentryfikacja (koniecznej) prowizorki.

Hanna Mamzer (Instytut Socjologii, UAM) Do It Yourself jako anty-snobizm.

Krzysztof Podemski (Instytut Socjologii, UAM) Turystyka. Ostatni bastion hand made.

13.00  - 13.30 – dyskusja

14.00 – 15.00 – obiad

15.00 – 17.15 SESJA III:  MANUALNOŚĆ A TECHNOLOGIE

Michał Podgórski (Instytut Socjologii, UAM) Dotyk i ekrany widzialnego. Uwagi o projektowaniu urządzeń elektronicznych wyposażonych w ekrany.

Filip Schmidt (Instytut Socjologii, UAM) Inteligencja w rękach. Ludzka zdolność do manualnego manipulowania obiektami w świetle nowych trendów w badaniach nad sztuczną inteligencją i ludzkim poznaniem.

Przemysław Nosal (Instytut Socjologii, UAM) Co naprawdę fani robią rękami? Technologiczne wspomaganie hand madu.

Marzena Kotyczka (Uniwersytet Śląski) Od interfejsu do patchworku. Podestrian jako (wy)twórca zindywidualizowanej rzeczywistości.

Maciej Frąckowiak (Instytut Socjologii, UAM) Obrazy z manufaktur kryminalistyki.

16.45 – 17.15 – dyskusja

17.15 – 17.30 – przerwa na kawę

17.30 – 19.00 SESJA IV: HAND MADE I TOŻSAMOŚĆ

Magdalena Dudkiewicz (Instytut Stosowanych Nauk Społecznych, UW) Hand made i recykling jako przyczynek do budowania tożsamości: trzy podejścia.

Justyna Pospychała (Galeria Wylęgarnia) Czy każdy może tworzyć? Oddolni twórcy hand made o roli twórczości w ich biografiach.

Marta Skowrońska (Instytut Socjologii, UAM) Własnoręczne tworzenie domu.

18.30 – 19.00 – dyskusja

19.00 – kolacja

Piątek, 27.11.

10.00 – 14.00 SESJA V: ZAPOMNIANE POLA HAND MADE

Bożena Płonka-Syroka (Zakład Humanistycznych Nauk Wydziału Farmaceutycznego, AM im. Piastów Śląskich we Wrocławiu), Terapie typu hand made w wybranych nurtach współczesnej medycyny alternatywnej.

Krzysztof Bondyra (Instytut Socjologii, UAM) Rzemieślnik a artysta, czyli o społecznym postrzeganiu rzemiosła.

Katarzyna Schmidt-Przewoźna (Instytut Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich, Poznań) Rewitalizacja dawnych metod barwienia naturalnego jako aspekt eko-artu.

11.00 – 11.30 – dyskusja

11.30 – 12.00 – przerwa na kawę

Aldona Żurek (Instytut Socjologii, UAM), Dobre bo domowe. O wyższości makaronu domowego nad makaronem Malma.

Anna Weronika Brzezińska (Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej, UAM) Wakacje z koronką. Oferta kształcenia w zakresie rękodzieła (wybrane przykłady).

Anna Drożdż (Zakład Etnologii i Geografii Kultury, Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej, UŚ w Katowicach) Kruche ręko-dzieło – tradycyjne ciasteczka bożonarodzeniowe na Śląsku Cieszyńskim. Funkcja i znaczenie wypieków we współczesnej rzeczywistości kulturowej.

13.15 – 13. 45 – dyskusja

13.45 – 14.00 – podsumowanie i zakończenie konferencji

14.00 – obiad

Program można także pobrać tu oraz plakat tu

Hand made. Praca rąk w postindustrialnej rzeczywistości

Szanowni Państwo!

Zapraszamy do wzięcia udziału w interdyscyplinarnej konferencji naukowej zatytułowanej „Hand made. Praca rąk w postindustrialnej rzeczywistości”. Konferencja organizowana przez Zakład Badań Kultury Wizualnej i Materialnej oraz Zakład Socjologii Codzienności w Instytucie Socjologii UAM w Poznaniu, odbędzie się w Domu Pracy Twórczej i Wypoczynku UAM w Obrzycku k. Poznania w dniach 25-27.11.09. Do udziału w konferencji zapraszamy przedstawicieli nauk humanistycznych, społecznych, ekonomicznych i o sztuce, jak również osoby praktycznie zajmujące się projektowaniem, wytwarzaniem i promowaniem współczesnej kultury hand made.

Serdecznie zapraszamy
Dr hab. prof UAM Marek Krajewski

Cele konferencji

Celem konferencji jest refleksja nad współczesnym statusem pracy wykonywanej przez ludzi przy pomocy rąk, sposobami jej wykorzystywania i nad kulturowymi, ekonomicznymi, politycznymi użytkami czynionymi z jej wytworów. Głównym powodem dla podjęcia tej refleksji jest wieloznaczność tego typu aktywności oraz skrajnie odmienne konteksty interpretacyjne, w których są one lokowane.

Z jednej bowiem strony mamy do czynienia z kultem ręcznie wykonywanych, unikalnych obiektów, celebrowaniem rzemieślniczych umiejętności, z pochwałą tego, co lokalne, naznaczone jednostkową indywidualnością, które to postawy znajdują swój wyraz w wysokiej wartości rynkowej tworzonych ręcznie przedmiotów, w traktowaniu ich używania jako formy oporu wobec procesów globalizacyjnych i dominacji korporacyjnych marek lub jako efektywnych środków indywidualizacji. Ręcznie i samodzielnie wykonywane obiekty traktowane są również jako środek uniezależniania się od rynku i forma krytyki systemu kapitalistycznego, tak, jak ma do miejsce w rozległym ruchu DIY (Do It Yourself), czy „ruchu rękodzielniczym” (McCracken).

Z drugiej strony praca rąk traktowana jest jako jeden z najważniejszych środków ekonomicznej eksploatacji, która przejawia się nie tylko w oparciu globalnej produkcji na niskopłatnej sile roboczej posługującej się prymitywnymi technologami, a ulokowanej w krajach peryferyjnych, w zaprzęganiu klientów do bezpłatnego trudu polegającego na samodzielnym konstruowaniu przedmiotu konsumpcji (tak, jak ma to miejsce w samoobsługowych sklepach, barach, sklepach oferujących obiekty do samodzielnego montażu itd.), ale też w instytucji „robót interwencyjnych”, albo orzekanych jako kara „prac na cele społeczne”.

Z trzeciej strony praca wykonywana przy pomocy rąk traktowana jest jako ten rodzaj trudu, który wraz z gwałtownymi zmianami technologicznymi wypierany jest zarówno z procesów produkcyjnych, jak i przestrzeni prywatnej, w której codzienne czynności coraz częściej wykonywane są w naszym zastępstwie przez maszyny i automaty. Konsekwencją tych zmian jest ujednorodnienie form jednostkowych aktywności, technik posługiwania się ciałem, upodobnienie ich do siebie i sprowadzenie do obsługiwania podobnie wyglądających interfejsów sterujących urządzeniami (przyciski, klawiatury, ekrany dotykowe itd.)

Z czwartej, choć z pewnością nie ostatniej możliwej do pomyślenia, strony, manualna maestria wykonania zaczyna być traktowana jako podstawowy miernik kulturowej (i materialnej) wartości obiektów. Proces ten szczególnie widoczny jest w przestrzeni sztuki, gdzie mamy do czynienia z odwrotem konceptualizmu i z ponownym celebrowaniem perfekcyjnie wykonanych artefaktów (obrazów, rzeźb, grafik), z definiowaniem jako artystów przedstawicieli profesji zajmujących się modelowaniem przedmiotów (designerzy, jubilerzy, ceramicy) oraz z tzw. „neo-craftem”, z nowymi formami rzemiosła, którego efektom nadaje się status sztuki.

Ten wysoce wieloznaczny status ręcznie wykonywanej pracy, przenikający wszystkie możliwe do przemyślenia sfery życia staje się doskonałym pretekstem do przyjrzenia się specyfice współczesnej nam rzeczywistości. Ustanawia on także perspektywę, z której mogą być relacjonowane zmiany zachodzące zarówno w technologicznym, ekonomicznym, politycznym wymiarze naszego życia, jak i te, które obecne są przede wszystkim w przestrzeni prywatnej, codziennej. Każdy z nas codziennie używa swoich rąk do wykonywania podstawowych czynności, zaś dłonie są jednym z najważniejszych mediów łączących nas ze światem i najpowszechniej stosowanym środkiem jego przekształcania. Sposób, w jaki je wykorzystujemy, status podejmowanych za ich pośrednictwem działań, efekty ich pracy nie są jednak tylko naszym osobistym wyborem. Chociaż to my decydujemy o tym, jak i do czego wykorzystujemy potencje drzemiące w naszych rękach, to już nie my określamy alternatywy uruchamiające czynione z dłoni użytki, to nie my waloryzujemy efekty tego rodzaju działań, to nie my określamy status tego, co nasze dłonie tworzą. Refleksja nad pracą wykonywaną przy pomocy rąk stanowi więc doskonałą okazję do zastanowienia się nad tym, jak dziś prywatne przeplata się ze społecznym, jak technologie zmieniają nasze codzienne życie, nad tym, jak waloryzowane są dobra kulturowe, w jaki sposób przebiegają dziś procesy dyscyplinowania i kontroli jednostek, jak waloryzowana jest praca rąk w zależności od tego w jakich sferach życia przebiega i przez kogo jest wykonywana.

Proponowana tematyka wystąpień

Proponujemy, aby referaty wygłaszane podczas konferencji dotyczyły następujących zagadnień:

1. Hand made jako wartość dodana i nowy aspekt marki.
2. Obraz i reprezentacje ręcznej pracy we współczesnej kulturze wizualnej.
3. Praca rąk, a jednostkowa tożsamość i samoświadomość.
4. Zrób to sam – konsument zaprzęgnięty do pracy.
5. Rzemieślnik – mit, etos, współczesna recepcja.
6. Rękodzieło – pomiędzy kulturą ludową, cepelią, a wysokim designem.
7. Estetyki współczesnego rękodzieła.
8. „Ręczna robota” we współczesnej kulturze artystycznej. Od tworzenia przedmiotów do tworzenia idei i z powrotem.
9. Miejska i prywatna ikonosfera hand made.
10. Praca rąk a technologia.
11. Hand made i ruchy antymodernizacyjne.
12. Hand made i alternatywne style życia.
13. Praca rąk i samorealizacja – majsterkowanie i kolekcjonerstwo.
14. Powtórne życie przedmiotów – brikolaż, tunning, recycling.
15. Praca rąk- społeczne wykluczenie i eksploatacja.
16. Robotnik, rzemieślnik i lekarz – praca rąk, a społeczna stratyfikacja.
17. Alienujące i dezalienujące potencje pracy rąk.

Zgłoszenia

Swoje zgłoszenie, za pośrednictwem formularza (który można pobrać tu), prosimy kierować drogą mailową na adres: handmade@isuam.pl lub listownie (na adres Zakładu Badań Kultury Wizualnej i Materialnej IS UAM) do dnia 30.10.09. Informacje o zakwalifikowaniu proponowanego referatu do wygłoszenia podczas konferencji zostaną przesłane zwrotnie 04.11.09 wraz z jej szczegółowym programem.

Opłata konferencyjna

Opłata konferencyjna wynosi 250 złotych i obejmuje koszt zakwaterowania w Domu Pracy Twórczej i Wypoczynku UAM w Obrzycku k. Poznania (dwa noclegi), posiłków oraz zostaje przeznaczona na pokrycie wydatków związanych z organizacją konferencji. Prosimy o wniesienie opłaty konferencyjnej po otrzymaniu potwierdzenia udziału w konferencji na konto Banku Zachodniego WBK numer 77 1090 1362 0000 0000 3601 7903. Uwaga! w tytule przelewu proszę podać imię i nazwisko oraz (koniecznie) numer subkonta wpłat: 712.965. Opłatę należy uiścić do dnia 10.11.09

Kontakt z organizatorami

Zakład Badań Kultury Wizualnej i Materialnej
Instytut Socjologii UAM
ul. Szamarzewskiego 89 budynek C
60-568 Poznań
tel. (61)829-22-59, fax (61)829-21-08

Osoba kontaktowa: mgr Monika Rosińska, tel. 609-195-072
Konferencyjny adres e-mail: handmade@isuam.pl
Adres www, na którym na bieżąco zamieszczanie będą informacje o konferencji:
http://www.isuam.pl/wydarzenia/hand-made